Pers

Didgeridoo tegen snurken, het blijkt te helpen
By Reitsma, Koos

Source: HDC
Saturday,May 10, 2008
Edition: WAT, Section: REGIO, Page WAT204

door koos reitsma

In Beets start vandaag weer een workshop didgeridoo spelen om van het snurken af te komen. Simon Groot (43) uit Purmerend volgde er in 2006 een cursus tegen apneu. Nog iedere nacht slaapt hij met een masker op, want zonder dat masker stokt zijn adem. Toch heeft de ademhalingstechniek die nodig is om het instrument te bespelen hem verder geholpen.

Niels de Lang uit Beets begon twee jaar geleden met het geven van antisnurk-cursussen. Onlangs werd hij door de Arbodienst in Amsterdam gevraagd om zijn bevinden in een lezing te verwerken en deze te komen presenteren. Want ook uit onderzoek blijkt dat het werkt. ,,Na drie, vier maanden merkte ik al verschil'', zegt Simon. ,,Je krijgt een goede, open ademhaling door de neus en een sterke tong. Een slappe tong valt sneller naar achteren. De binnenkant van je mond wordt strakker. Ik oefen nog iedere dag een half uur tot een uur.''

Hij heeft momenteel een lichte bijholteontsteking en die trekt een zware wissel op zijn nachtrust. ,,Overdag is het geen probleem, die verkoudheid. Althans niet direct, maar 's nachts gooi ik daardoor onbewust het masker af en krijg veel te weinig slaap. Ik zit deze hele week al te knikkebollen. Je slaapt wel, maar je haalt de slaap niet die nodig is voor herstel. Daarom ben ik blij als ik weer eens droom, want dat betekent dat ik die diepe slaap wel haal.''

Simon heeft centrale apneu. De onregelmatige ademhaling 's nachts is het gevolg van een onjuiste aansturing vanuit de hersenen. ,,Apneu leidt niet alleen tot slaaptekort, het heeft ook gevolgen voor je korte termijngeheugen'', zegt hij. ,,Als je me nu iets vertelt, weet ik het straks niet meer. Het ging lange tijd goed, maar door die verkoudheid en het zonder masker slapen, is het weer mis.''

Hartklachten brachten de slaapapneu aan het licht. ,,Ik ben van ver gekomen. In het ziekenhuis zijn 70 apneu's per uur gemeten. Het masker heeft goed geholpen en bracht dat terug naar 36. Maar de didgeridoo helpt ook. Het gedeelte van 36 naar 24 komt door het aanleren van de circulaire ademhalingstechniek, nodig om geluid uit het instrument te krijgen. Dat heb ik zwart op wit'', zegt hij. ,,Dat hebben ze in het ziekenhuis bijgehouden.''

Simon is zo enthousiast over de effecten, dat hij zelf inmiddels ook is begonnen met lesgeven. ,,Ik heb al een paar bijeenkomsten gehad. De eerste in Badhoevedorp, aan een groepje van drie, onder wie een apneupatiënte.'' Hij wil ook in Purmerend les gaan geven.

Zijn adem stokt nu nog ongeveer 15 keer per uur, maar daar zal hij mee moeten leren leven. Simon werkt als boekhouder. Voor halve dagen. ,,Ik ben altijd blijven werken, een tijdlang zes uur per week, op therapeutische basis. Nu zit ik op twintig uur en de bedoeling is toe te werken naar een volledige werkweek.''

Informatie: s_groot@tele2.nl

'Na anderhalve week oefenen begon ik weer te dromen'
By Reitsma, Koos

Source: HDC
Saturday,May 6, 2006
Edition: WAT, Section: WAT, Page WAT204

van onze verslaggever koos reitsma

beets - Didgeridoo spelen om van de slaapapneu af te komen. Het klinkt vreemd, maar de cursisten die kortgeleden in de NH-kerk van Beets een serie van vier lessen didgeridoospelen volgden, zijn vrijwel zonder uitzondering aan de lessen begonnen om beter te kunnen slapen. Bij mensen die lijden aan apneu stokt met enige regelmaat de adem. Vaak gaat het gepaard met snurken, maar niet altijd.

Docent Niels de Lang heeft al veel positieve reacties gehad van zijn cursisten. Die zeggen minder te snurken sinds ze oefenen om te leren didgeridoospelen. Ze zijn meer uitgeslapen. ,,Ik ben er alleen maar blij om'', zegt hij. ,,Op de lange duur zal het waarschijnlijk nog beter gaan.''

Voor Niels is deze groep heel anders dan die tijdens een normale workshop, want dan gaat hij sneller met klanken en ritmes bezig. ,,Het gaat deze spelers erom of ze beter slapen. Dat is zeker het belangrijkste. Circulair ademhalen is ook bij de normale workshop een belangrijk onderdeel, maar voor cursisten met apneu van essentieel belang. Ik heb ze aangeraden dat technisch goed te beheersen. Het mes snijdt hier duidelijk aan twee kanten. Je merkt ook dat ze er aardigheid in beginnen te krijgen om een goed geluid uit het instrument te halen.''

Neusmasker

,,Mijn ademhaling stokt nu nog ongeveer 26 keer per uur'', zegt Simon Groot uit Purmerend. Hij heeft een ernstige vorm van apneu, maar snurkt niet. Simon slaapt met een bipap op, een neusmasker dat onder druk lucht door de neusgaten in de keelholte perst, zodat de keel niet dicht valt en hij gedurende de nacht in voldoende mate zuurstof binnen krijgt. Hierdoor zou hij comfortabel moeten kunnen ademen, maar daar schort het toch nog aan. ,,Twee van die doppen in je neus, dat is niet prettig'', zegt Simon. ,,Probeer daar maar eens mee in slaap te komen.''

Robbert Jan van den Bos uit Leusden heeft hetzelfde probleem. ,,Ik heb een mondapparaat, dat houdt mijn tong in bedwang, maar mij uit de slaap.'' Geluid krijgt hij nog niet uit de didgeridoo, maar over de uitwerking van de oefeningen is hij heel positief. ,,Na anderhalve week oefenen, begon ik weer te dromen. Ik dacht, hé, dat is curieus. Door de apneu raakte ik eigenlijk nooit in een diepe slaap. Dromen deed ik vrijwel nooit, want dat doe je pas als je diep slaapt.''

Apneu is ook voor de partner heel belastend. ,,Eerst een tijdlang geen ademhaling en dan opeens een heftig gesnurk. Maar sinds ik de oefeningen om didgeridoo te leren spelen, het circulair ademhalen, onder de knie probeer te krijgen, is dat veranderd in zwaar ademhalen. Ik merk dat ik beter uitrust.''

Langer dan een half uur achtereen oefenen is niet mogelijk. ,,Ik krijg dan last van spierpijn, achter op de tong en achterin de keel, waar ook spieren zitten die je oefent. De tong moet naar achteren om circulair te kunnen ademhalen. Je zet spieren aan het werk die dat niet gewend zijn.''

Ontspannen

Robbert Jan van den Bos stond heel kritisch tegenover de cursus en eigenlijk nog steeds, maar kan niet anders dan concluderen dat er verbetering is opgetreden. ,,Geluid krijg ik er nog niet uit, maar de andere kant is heel positief. Ik ben aan de cursus begonnen om op een vrolijke manier iets aan het probleem te doen. Je moet er een beetje ontspannen mee om proberen te gaan.'' Een beetje oefenen om te leren didgeridoo spelen, het lijkt te werken. ,,Ik ben veel rustiger gaan ademhalen en slaap beter'', zegt Simon Groot. ,,Al kan ik niet zonder het apparaat. Binnenkort moet ik weer naar het AMC om de druk te laten stellen. Het effect van de didgeridoo-oefeningen schijnt pas na een maand of twee te komen, maar ik haal al veel makkelijker adem. Niet meer zo verkrampt.''

Omdat hij niet of nauwelijks snurkt, was het lastig om achter de oorzaak van zijn klachten te komen. Dat zou zijn partner niet zijn ontgaan. ,,Ik ben van nature vrij sterk. Ik kan wel zonder wat slaap.'' Simon belandde uiteindelijk toch bij een cardioloog.

,,Het hartfilmpje gaf al aan dat het niet goed zit. Ik kreeg bloeddrukverlagers, bètablokkers. Toen ik die een paar dagen slikte, viel ik gewoon om. 'U heeft een hele zware slaapapneu', was de conclusie. 's Nachts loopt je bloeddruk op, omdat de hersenen zuurstof nodig hebben. Geheugen heeft slaap nodig. Je wordt vergeetachtig, prikkelbaar en ik ben soms heel erg afwezig. Dan zegt je gesprekspartner: 'je kijkt me wel aan, maar luister je wel naar wat ik zeg?' Ik zit dan wat glazig voor me uit te kijken.''

Vervolg

Normaal gesproken leidt een verkoudheid 's nacht tot hevig snurken, maar sinds Cor Heyselaar aan de didgeridoo-cursus deelneemt en dagelijks de opgegeven oefeningen uitvoert, is het een stuk beter geworden. Zelf merkt hij er niet eens zoveel van, maar zijn vrouw wel. ,,Ik zoek al een aantal jaren naar een oplossing, ben poliklinisch behandeld door een k en o-arts, maar het wordt beter. Ik blijf de oefeningen doen, maar begin nog niet aan de vervolgcursus. Dat wil ik de cursusleider niet aandoen. Didgeridoo-spelen is uiteindelijk in de eerste plaats een muzikale aangelegenheid en als ik iets niet ben, dan is het muzikaal. Maar misschien dat ik me later alsnog aanmeld, want ik ga zeker veel oefenen.''

'Oma stopt soms zomaar met ademhalen'
By Reitsma, Koos

Source: HDC
Friday,March 31, 2006
Edition: WAT, Section: REGIO, Page WAT203

In de Nederlands Hervormde kerk in Beets brengt Niels de Lang zijn cursisten een speciale ademhalingtechniek bij: circulair ademhalen. Deze techniek, nodig om het karakteristieke, brommende geluid van het Australische instrument langere tijd voort te laten duren, heeft volgens Zwitserse onderzoekers als bijkomend voordeel dat het helpt tegen slaapapneu. ,,Het zou prachtig zijn, als je er op zo'n manier vanaf kunt komen.''

,,Als trompettist doe je meestal zo'', zegt Niels. Hij plaatst zijn lippen even gespannen op elkaar en laat vervolgens zien hoe 'eenvoudig' het is om een zware toon te produceren, met ontspannen lippen. ,,Je hoeft niet eens heel hard te blazen, juist niet.'' Op het moment dat alle negen cursisten, zeven mannen en twee vrouwen, voor het eerst de mond tegen het instrument plaatsen, is het een kakofonie, maar al snel ontwaart de cursusleider er goedkeurend een paar brommende, zware tonen tussen. Simon Groot (41) uit Purmerend is één van de eersten die het herkenbare didgeridoogeluid uit zijn instrument weet te halen. Net als de meeste andere cursisten is ook hij om medische redenen aan de cursus begonnen.

Apneu

,,Het zou prachtig zijn, als je op zo'n manier van de apneu af kunt komen'', zegt Cor Heijselaar (56) uit Purmerend. Apneu is een pauze in de ademhaling van meer dan tien seconden. Bij een klein deel van de mensen die snurken ontstaat tijdens de slaap een totale afsluiting van de luchtweg. De ademstilstand die dan optreedt kan soms wel dertig seconden of zelfs langer duren. Met als gevolg dat zij minder diep slapen en overdag moeite hebben zich te concentreren.

,,De techniek van het circulair ademhalen hangt samen met het uit kunnen persen van lucht'', zegt Niels. ,,Zodra je dat kunt, is gelijktijdig inademen nog maar een kleine stap.'' Hij geeft al een tijdje workshops, maar het element van een gezonde nachtrust voor de toekomstige didgeridoospelers en hun partners is ook voor hem nieuw. ,,Het verbaast mij niet echt dat het helpt tegen slaapapneu. Bij mij heeft het ook geholpen. Ik had weliswaar geen apneu, maar ben wel vaak wakker gepord, omdat ik snurkte.''

Het kenmerkende digeridoo-geluid wordt steeds duidelijker hoorbaar. Een teken dat de deelnemers goed op weg zijn zich de circulaire ademhalingstechniek eigen te maken. ,,Als je de goede lage toon te pakken hebt, voel je het hier, bij je lippen trillen. Bij een aantal hoor ik al het juiste lage geluid.''

Niels plaatst het uiteinde van zijn eigen instrument loodrecht op die van Cor Heijselaar en legt zijn oor te luister om de vorderingen te beoordelen. ,,Lukt het al?'', vraagt hij aan Robbert Jan van den Bos (52), die naast Cor zit. Deze schudt zijn hoofd. ,,Veel zachter blazen'', adviseert Niels. Robbert Jan is ook vanwege apneu aan de cursus begonnen, hij komt er speciaal voor uit Leusden. ,,Apneu is toch wat heftiger dan alleen wat snurken'', zegt hij. ,,Ik heb nu een apparaatje, dat je tong naar achteren dwingt. Daar moet je mee leren omgaan. Het ding zelf kan ik wel verdragen, maar ik slaap er nog steeds niet goed mee.''

Voor een goede beheersing van de techniek leren ze met beide wangen bol, lucht uit te persen. ,,Bolle wangen is belangrijk'', zegt Niels. ,,Want dat reservoir gebruiken we straks om door de neus in te ademen en door de mond uit.''

,,Je kunt de oefeningen gewoon doen als je op straat loopt'', zegt Niels. ,,We beginnen met de oe-klank. Lippen op elkaar, wangen bol en uitademen. Niets meer dan dat. Je moet de wangspier gaan trainen, maar dat gaat vanzelf.'' Hij legt uit dat er verschillende manieren zijn om adem te halen. ,,Dit is de Australische wangademhaling. Om de toon door te laten gaan, heb je tijd nodig om door de neus adem te halen. We moeten uiteindelijk ook de stem gebruiken, om een gevarieerder geluid te produceren.'' Hij demonstreert dit, door bij het blazen een serie klanken te produceren.

Water

Na drie kwartier oefenen krijgen de cursisten in een ander deel van de kerk, waar zich een keuken bevindt, een kopje water voorgeschoteld. Het is de bedoeling dat ze ieder een slok nemen en met kracht, in een straal, het water richting gootsteen persen. ,,Het moet een straaltje zijn, hè'', waarschuwt Niels. ,,Je kan thuis oefenen door tegelijk ook in te ademen. Zo kun je droog oefenen.''

Niet alleen de heren snurken, of erger, lijden aan apneu. Ireen van Essen (68) uit Sijbekarspel leert eveneens om medische redenen didgeridoo spelen. ,,Laatst werd ik er nog eens door een kleinkind op gewezen. Ze wilde niet bij oma in bed slapen, 'want die snurkt zo', en wat ze vooral zo rot vond: 'oma stopt soms zomaar met ademhalen.'''

,,Het is niet zo dat alleen mensen met overgewicht snurken, toen ik nog heel slank was deed ik het ook al. Reizen is voor mij een dure aangelegenheid, want in gezelschap neem ik altijd een eigen kamer. Ik ben al heel lang bezig om ervan af te komen.'' Ze blaast zachtjes door de holle houten buis, nauwelijks hoorbaar, maar haar techniek is goed. Niels adviseert om de mond schuin tegen het instrument te plaatsen.

KOOS REITSMA

Spelen op een didgeridoo tegen snurken en apneu

‘Mijn adem stokt nu nog maar 26 keer per nacht’

Simon Groot uit Purmerend is wat je noemt een moeilijke slaper. Hij snurkt niet alleen, maar heeft ook last van apneu: ademstokking. Hij hield ‘s nachts gemiddeld 85 keer per uur zijn adem in.Door zijn hoge bloeddruk merkte hij eigenlijk weinig van zijn problemen. Tot hij pillen kreeg om zijn bloeddruk te verlagen. “Ik was niet meer vooruit te branden” , vertelt Groot.”Ik was zo moe. ‘s Nachts werd ik wakker als ik weer mijn adem inhield en ging dan maar rondjes lopen door het huis.” Groot zocht een arts op en die raadde hem aan om eens een didgeridoocursus te volgen.

Door Juliëtte van Eeten

Krant Waterland Welzijn, november 2006

Begin dit jaar kwam er een onderzoek naar buiten dat de didgeridoo een helende werking heeft op mensen met snurkklachten. of apneu. Het verbaasde Niels de lang eigenlijk niets. “Ik ben er gelijk op ingesprongen, heb onderzoek gedaan,heb mijn website uitgebreid en ben deze lessen gaan aanbieden.”. Sindsdien probeert hij mensen van hun snur- en apneuklachten af te helpen.

Het water moet blijven bubbelen

Simon Groot begon in maart met de cursus bij Niels de Lang. De workshop bestaat uit vier lessen van anderhalf uur. De patiënten krijgen een didgeridoo mee naar huis en moeten thuis oefenen. Simon groot was gelijk verkocht. “Ik vond het meteen een geweldig apparaat, waar een prachtig geluid uit kwam. Een geluid dat je helemaal zelf maakt.” Op de cursus kreeg hij allerlei oefeningen om de spieren van zijn keel en wangen te versterken. “We moesten eerst door een rietje in een glas water blazen. Als je de goede techniek beheerst, adem je dus tijdens het blazen en moet het water blijven bubbelen. Heb je dit onder de knie, dan ga je een stapje verder en gebruik je een pvc-buis in een emmer.”

Na drie lessen begon Simon Groot vcerschil te merken. “Ik heb een ‘cpap’ om de apneu tegen te gaan. Dit is een masker dat je in je slaap op hebt. Het houdt door een constante luchtdruk mijn lucht-wegen open, hierdoor blijf ik ademhalen. Dankzij deze cpap stokte mijn adem nog maar 37 keer per uur. Dit is nog steeds veel te veel. Na de didgeridoo cursus was dat nog maar 26 keer.” Groot vertelt dat hij er nog lang niet is. “Pas als je minder dan tien keer per uur je adem inhoudt, worden klachten zoals vergeetachtigheid en slechte concentratie minder. Hoe lang dat bij mij gaat duren weet ik niet. Dat kan weken, maanden of jaren zijn.”

Simon Groot is blij met de manier waarop de cursus wordt aangeboden. “Niels de Lang heeft veel geduld met zijn patiënten en heeft zich echt verdiept in het onderwerp. Hij heeft aandacht voor je.” Niels: “Ik ben inderdaad erg betrokken bij mijn patiënten, dat vind ik ook belangrijk. Er is een gastboek op mijn site waar mensen vertellen over hun ervaringen.”

‘Het is heerlijk om te horen: Niels ik droom weer’

Niels de Lang biedt de cursus nu nog aan in de kerk van Beets en in een lokaal in Hoorn. Uiteindelijk wil hij op één locatie een centrum om zijn cursus aan te bieden.”Ik wil graag mensen helpen om van hun klachten af te komen. Het is heerlijk om te horen als mensen tegen tegen mij zeggen”Niels, ik droom weer.”